Stookolietank: keuring en verplichtingen

Wanneer is een keuring verplicht?

De verplichtingen rond de keuring van stookolietanks in Vlaanderen hangen af van het type tank, de inhoud en de aanleiding:

• Bij plaatsing — elke nieuw geplaatste stookolietank (boven- of ondergronds) moet vóór ingebruikname gekeurd worden door een erkend technicus.
• Bij eigendomsoverdracht — voor ondergrondse tanks met een inhoud van meer dan 5.000 liter is een keuring verplicht bij elke verkoop of overdracht van het onroerend goed. Het keuringsattest moet beschikbaar zijn bij het verlijden van de verkoopovereenkomst.
• Periodieke keuring — ondergrondse tanks moeten periodiek gekeurd worden (in principe om de 5 jaar voor enkelwandige tanks). Bovengrondse tanks met een inhoud vanaf 5.000 liter hebben eveneens periodieke keuringverplichtingen.
• Na een herstelling of wijziging — elke ingrijpende herstelling aan de tank of leidingen vereist een nieuwe keuring.

Voor kleinere bovengrondse tanks (onder 5.000 liter) geldt geen automatische keuringsplicht bij verkoop, maar de installatie moet wel steeds conform VLAREM II zijn.

Soorten stookolietanks

Het type tank bepaalt mee welke keuringsvereisten en risico's van toepassing zijn:

• Bovengrondse tank — geplaatst in een kelder, stookruimte of buiten op een stabiele ondergrond. Gemakkelijker te inspecteren en eventuele lekken zijn sneller zichtbaar. Vaak in kunststof (polyethyleen) of staal.
• Ondergrondse tank — ingegraven in de tuin of oprit. Moeilijker te controleren, met een groter risico op onopgemerkte bodemverontreiniging bij lekkage. Meestal uitgevoerd in staal of kunststof.
• Enkelwandig — één wand zonder extra bescherming. Hogere risicoclassificatie en strengere keuringsfrequentie.
• Dubbelwandig — twee wanden met een tussenruimte die voorzien is van lekdetectie. Biedt extra bescherming en heeft een langere keuringsinterval.

Wat wordt er gecontroleerd?

De erkend technicus voert een uitgebreide inspectie uit van de volledige stookolie-installatie. De controle omvat onder meer:

• Dichtheidstest — controle op lekken van de tank zelf (drukproef of vacuümtest bij ondergrondse tanks).
• Corrosie en slijtage — visuele en/of ultrasone controle van de wanden op roest of aantasting.
• Overvulbeveiliging — werking van het alarmsysteem dat voorkomt dat de tank overvuld wordt.
• Lekdetectie — bij dubbelwandige tanks: controle van het lekdetectiesysteem in de tussenruimte.
• Leidingen en koppelingen — controle van alle aansluitingen, leidingen en afsluitkranen op lekken en slijtage.
• Inkuiping — bij bovengrondse tanks: controle of de opvangbak (inkuiping) voldoende capaciteit heeft en waterdicht is.
• Stabiliteit en opstelling — staat de tank stabiel, is de ondergrond geschikt, zijn de steunen in orde?

Keuringsattest: groen, oranje of rood

Na de keuring ontvangt de eigenaar een attest met een kleurcode die de toestand van de installatie samenvat:

• Groen — goedgekeurd: de tank en installatie voldoen aan alle voorschriften. De tank mag verder gebruikt worden tot de volgende periodieke keuring.
• Oranje — beperkt goedgekeurd: er zijn gebreken vastgesteld die binnen een opgelegde termijn (meestal 6 tot 12 maanden) hersteld moeten worden. De tank mag voorlopig nog gebruikt worden, maar er is een herkeuring nodig na de herstellingen.
• Rood — afgekeurd: er zijn ernstige gebreken of een lekkagerisico. De tank moet onmiddellijk buiten gebruik gesteld worden. Het bijvullen van stookolie is verboden tot de herstellingen uitgevoerd en een herkeuring positief afgerond is.

Bij een verkoop zal een oranje of rood attest de onderhandelingspositie beïnvloeden. De koper kan extra garanties of een prijsvermindering vragen om de kosten van herstelling of vervanging te dekken.

Kosten van de keuring

Reken op een kost van € 150 tot € 250 (incl. BTW) voor een standaardkeuring, afhankelijk van:

• Type tank — een ondergrondse tank is complexer en duurder om te keuren dan een bovengrondse.
• Inhoud — grotere tanks vereisen uitgebreidere testen.
• Toegankelijkheid — een moeilijk bereikbare tank (bijv. onder een terras) verhoogt de kost.
• Bijkomende testen — een drukproef of ultrasone wanddiktemeting kan extra kosten met zich meebrengen.

Daarnaast kunnen er kosten volgen voor herstellingen als het attest oranje of rood is. Bij ernstige gebreken kan een volledige vervanging van de tank nodig zijn, wat al snel € 1.500 tot € 5.000 of meer kost, afhankelijk van het type en de situatie.

Niet meer in gebruik? Tank laten verwijderen of vullen

Als een stookolietank definitief buiten gebruik gesteld wordt — bijvoorbeeld bij een overschakeling naar gas of een warmtepomp — gelden er strikte regels in Vlaanderen:

1. Leeghalen en reinigen — de resterende stookolie moet worden afgepompt en de tank moet professioneel gereinigd worden door een erkend bedrijf. Het afval wordt afgevoerd als gevaarlijk afval.
2. Vullen met inert materiaal of verwijderen — na reiniging wordt de tank ofwel gevuld met zand, schuim of een ander inert materiaal (vooral bij ondergrondse tanks waar verwijdering te ingrijpend is), ofwel volledig verwijderd (gebruikelijk bij bovengrondse tanks).
3. Melding aan de gemeente — de buitengebruikstelling moet gemeld worden bij de gemeente. Het is raadzaam om alle attesten en bewijsstukken bij te houden.

Het nalaten van deze verplichtingen kan leiden tot bodemverontreiniging en hoge saneringskosten. Bij een later bodemonderzoek (OVAM) kan een vergeten tank voor verrassingen zorgen.

Aandachtspunten bij aankoop

Koop je een woning met een stookolietank? Let dan op het volgende:

• Vraag altijd het meest recente keuringsattest op. Is het attest verlopen of ontbreekt het, laat dan een keuring uitvoeren vóór de aankoop.
• Controleer of er een ondergrondse tank aanwezig is (ook als die niet meer in gebruik is). Vergeten tanks zijn een veelvoorkomend probleem bij oudere woningen.
• Ga na of de tank ooit buiten gebruik is gesteld en of dit correct is gebeurd (gereinigd, gevuld of verwijderd).
• Bekijk het bodemattest van OVAM: een risicogrond kan wijzen op een (historische) stookolietank.
• Laat een bouwkundige keuring uitvoeren die ook de stookinstallatie en tank beoordeelt.
• Houd rekening met mogelijke bijkomende kosten: herstelling, vervanging, sanering of verwijdering van een oude tank.

Veelgestelde vragen