Compromis tekenen (simpele uitleg)
Het compromis (of voorlopige verkoopovereenkomst) is het sleuteldocument bij de verkoop van een woning in België. Hierin leggen koper en verkoper alle afspraken vast: wat er verkocht wordt, tegen welke prijs en onder welke voorwaarden. Na het compromis werkt de notaris de notariële akte uit. Op deze pagina lees je wat er in het compromis staat, wanneer je tekent, welke valkuilen er zijn en hoe je jezelf beschermt.
Wat staat er in het compromis?
Een goed opgesteld compromis bevat minstens de volgende elementen:
- Identiteit van koper en verkoper (naam, adres, rijksregisternummer).
- Beschrijving van het onroerend goed: adres, kadastrale gegevens, oppervlakte, eventuele bijgebouwen.
- Verkoopprijs en afspraken rond de betaling (voorschot, termijnen).
- Datum van ondertekening en de geplande datum voor de notariële akte (meestal binnen 4 maanden).
- Eventuele opschortende voorwaarden (zie hieronder).
- Verplichte wettelijke vermeldingen: stedenbouwkundige info, bodemstatus, overstromingsgevoeligheid, voorkooprechten.
Verplichte attesten bij het compromis
Om het compromis te kunnen tekenen moeten de nodige attesten beschikbaar zijn. Denk aan het EPC, de elektriciteitskeuring, het asbestattest (voor gebouwen van vóór 2001) en de bodeminformatie (OVAM). Vraag deze tijdig aan zodat de ondertekening niet vertraagt.
Opschortende voorwaarden
Dit zijn veiligheidsclausules die in het compromis worden opgenomen. Gaat een voorwaarde niet door, dan wordt de verkoop ontbonden zonder boete. De meest voorkomende:
- Financieringsvoorbehoud: de koper moet binnen een bepaalde termijn (meestal 4 tot 8 weken) een hypothecaire lening kunnen bekomen.
- Stedenbouwkundige goedkeuring: bij een geplande verbouwing kan de koper de verkoop laten afhangen van een bouwvergunning.
- Verkoop van de eigen woning: soms wil de koper eerst de eigen woning verkopen. Dit is risicovoller voor de verkoper.
Tip voor verkopers
Beperk het aantal opschortende voorwaarden tot het strikt noodzakelijke en spreek duidelijke termijnen af. Hoe meer voorwaarden, hoe groter de kans dat de verkoop alsnog niet doorgaat. Zorg ook dat elke voorwaarde meetbaar is: wat precies moet de koper bewijzen, en binnen welke termijn?
Wanneer teken je het compromis?
Typisch na de volgende stappen:
- Koper en verkoper bereiken een mondeling akkoord over de prijs en belangrijkste voorwaarden.
- De koper doet een schriftelijk bod dat door de verkoper aanvaard wordt.
- Het compromis wordt opgesteld — bij voorkeur door de notaris.
- Beide partijen ondertekenen het compromis. De koper betaalt het voorschot.
Hoelang duurt het tot de akte?
Tussen het compromis en de notariële akte zit doorgaans maximaal 4 maanden. In die periode doet de notaris alle opzoekingen en regelt de koper de financiering.
Het voorschot (waarborg)
Bij het ondertekenen betaalt de koper een voorschot, meestal 5 tot 10 % van de verkoopprijs. Dit bedrag wordt gestort op de derdenrekening van de notaris — niet rechtstreeks aan de verkoper.
Wat als de koper afhaakt?
Als de koper zonder geldige opschortende voorwaarde de verkoop verbreekt, heeft de verkoper in principe recht op een schadevergoeding. Vaak is dit het voorschot (of 10 % van de verkoopprijs als dat meer is).
Veelgemaakte fouten bij het compromis
- Compromis niet laten nalezen door een notaris. Zelfs als je het zelf opstelt, is juridisch advies cruciaal.
- Te vage opschortende voorwaarden: zonder duidelijke termijn en criteria is er discussie achteraf.
- Attesten vergeten: ontbrekende documenten kunnen de ondertekening vertragen of juridische problemen veroorzaken.
- Voorschot niet via de notaris: storting rechtstreeks aan de verkoper is risicovol voor de koper.
- Mondeling akkoord niet opvolgen: in België is een mondeling akkoord over de essentiële elementen (prijs, goed) in theorie al bindend, maar moeilijk te bewijzen.
Veelgestelde vragen over het compromis
Is een compromis bindend?
Ja. Zodra beide partijen het compromis ondertekenen, is de verkoop in principe gesloten. Er kan enkel nog van worden afgeweken als een opschortende voorwaarde niet vervuld raakt (bijv. de koper krijgt geen lening), of als beide partijen onderling akkoord gaan om de overeenkomst te ontbinden. Eenzijdig afzien kan leiden tot een schadevergoeding (doorgaans 10 % van de verkoopprijs).
Wat is het verschil tussen een compromis en een bod?
Een bod is een eenzijdig voorstel van de koper aan de verkoper. Het wordt pas bindend als de verkoper het bod aanvaardt. Het compromis is de formele overeenkomst die daarna wordt opgesteld met alle afspraken, voorwaarden en wettelijke vermeldingen. Pas bij ondertekening van het compromis is de verkoop juridisch rond.
Moet een compromis via de notaris?
Wettelijk niet: een onderhandse overeenkomst (tussen verkoper en koper) is rechtsgeldig. Het is echter sterk aangeraden om het compromis door je notaris te laten opstellen of minstens te laten nalezen. De notaris zorgt ervoor dat alle wettelijke vermeldingen aanwezig zijn en dat je rechten als verkoper of koper beschermd worden.
Hoeveel voorschot betaalt de koper bij het compromis?
Gebruikelijk is een voorschot (of waarborg) van 5 % tot 10 % van de verkoopprijs. Dit bedrag wordt gestort op de derdenrekening van de notaris en dient als garantie. Het exacte percentage wordt vrij overeengekomen tussen koper en verkoper.
Wat als de koper geen lening krijgt na het compromis?
Als er een opschortende voorwaarde voor het bekomen van een lening in het compromis staat, kan de koper zonder boete afzien van de aankoop indien de lening aantoonbaar geweigerd is binnen de afgesproken termijn. Staat die clausule er niet in, dan zit de koper in principe vast aan de aankoop.
Gerelateerde gidsen
- De notaris bij verkoop — rol, kosten en stappen
- Checklist: je woning verkopen — alle documenten op een rij
- Wat is een EPC? — verplicht attest bij verkoop
- Registratierechten 2025 — tarieven en voorwaarden
- Verborgen gebreken — aansprakelijkheid bij verkoop
Volgende stap
Na het compromis werkt de notaris alles verder uit tot aan de akte. Zelf verkopen? Start hier.
